Test zdrowia psychicznego

Test GAD-2 — bezpłatny ultrakrótki przesiew lęku

Dwa krótkie pytania o ostatnie dwa tygodnie. GAD-2 to ultrakrótki przesiew złożony z dwóch pierwszych pozycji GAD-7 — Kroenke i współpracownicy zwalidowali go w 2007 roku jako jednominutowy krok triażowy w opiece podstawowej. Odpowiedzi zostają w Twojej przeglądarce, chyba że samodzielnie zdecydujesz się je wydrukować, zapisać lub udostępnić. Wynik zobaczysz na skali 0–6 z progiem dodatniego przesiewu ≥3 i bezpośrednim przejściem do pełnego GAD-7, jeśli przesiew wypadnie dodatnio.

Najczęstsze pytania

Czym jest test GAD-2?

GAD-2 to dwupozycyjny, ultrakrótki przesiew samoopisowy w kierunku zaburzenia lękowego uogólnionego, złożony z dwóch pierwszych pozycji GAD-7. Opracowali go Kroenke, Spitzer, Williams, Monahan i Löwe i opublikowali w „Annals of Internal Medicine" w 2007 roku jako jednominutowy krok triażowy w opiece podstawowej. Każdą pozycję ocenia się od 0 do 3 na standardowej skali częstości PHQ/GAD (Wcale / Kilka dni / Więcej niż połowę dni / Prawie codziennie), a dwie pozycje sumuje się do wyniku 0–6. Próg dodatniego przesiewu wg Kroenkego (2007) to ≥3, potwierdzony następnie w przeglądzie systematycznym i metaanalizie Plummera i współpracowników z 2016 roku.

Jak punktuje się GAD-2 i co oznacza próg?

Każdą z dwóch pozycji ocenia się od 0 (Wcale) do 3 (Prawie codziennie). Suma mieści się w przedziale 0–6. Wynik 3 lub wyższy to przesiew dodatni i zwalidowany sygnał do wykonania pełnego, siedmiopozycyjnego GAD-7; wynik poniżej 3 to przesiew ujemny. Próg ≥3 (Kroenke 2007) zwalidowano względem rozpoznania klinicznego zaburzenia lękowego uogólnionego; metaanaliza Plummera z 2016 roku zebrała badania z opieki podstawowej i specjalistycznej i podała około 0,76 czułości oraz 0,81 swoistości przy tym progu. Skala 0–6 jest zbyt ściśnięta, by udźwignąć stratyfikację nasilenia — dlatego krokiem potwierdzającym jest GAD-7 (0–21 z czterema pasmami nasilenia).

Czy GAD-2 to diagnoza lęku?

Nie. GAD-2 jest narzędziem przesiewowym, nie testem diagnostycznym. Dodatni przesiew (≥3) to sygnał, żeby wykonać dłuższy GAD-7 — i rozważyć rozmowę kliniczną — a nie potwierdzona diagnoza zaburzenia lękowego uogólnionego. Rozpoznanie kliniczne może postawić tylko klinicysta, zwykle na podstawie ustrukturyzowanego wywiadu, który może też wykluczyć zaburzenie paniczne, fobię społeczną, fobie specyficzne, PTSD, OCD i czynniki medyczne, których ultrakrótki przesiew nie różnicuje.

Czy moje odpowiedzi są zapisywane?

Twoje odpowiedzi zostają w Twojej przeglądarce. Symptomatik nie wysyła ich na żaden serwer. Jeśli wybierzesz druk lub PDF, plik generuje się lokalnie na Twoim urządzeniu.

O tym narzędziu

GAD-2 opracowali Kurt Kroenke, Robert Spitzer, Janet Williams, Patrick Monahan i Bernd Löwe i po raz pierwszy opublikowali w „Annals of Internal Medicine" w 2007 roku w ramach badania nad rozpowszechnieniem zaburzeń lękowych w opiece podstawowej. Dwie pozycje, które zawiera, to dwa pierwsze pytania GAD-7 (Spitzer 2006), wybrane dlatego, że wychwytują najbardziej wydajne cechy lęku uogólnionego do wykrywania przypadków: uporczywą obawę i niekontrolowane zamartwianie się. Pozycje pytań w tym widgecie to autorskie polskie sformułowania Symptomatika, oparte na konstrukcie GAD-2 (Kroenke 2007) i odpowiadające temu samemu kryterium, którego dotyczy każda pozycja oryginału. Metaanaliza Plummera z 2016 roku zebrała dane z wielu badań w opiece podstawowej i potwierdziła trafność progu ≥3 dla zaburzenia lękowego uogólnionego (łączna czułość 0,76, swoistość 0,81), z nieco słabszym działaniem wobec węższych rozpoznań lękowych (fobia społeczna, zaburzenie paniczne, PTSD). To wersja przesiewowa do celów edukacyjnych — do zastosowań klinicznych i naukowych należy używać oficjalnego, zwalidowanego polskiego tłumaczenia GAD-7. Plummer 2016 nie ustalił minimalnej klinicznie istotnej różnicy (MCID) dla GAD-2, a w literaturze nie ma formalnej MCID dla ultrakrótkiego przesiewu — to część powodu, dla którego do śledzenia zmian w czasie właściwym narzędziem jest GAD-7, a GAD-2 jest krokiem triażowym, nie trackerem.

Przeczytaj pełny przewodnik GAD-2 + PHQ-2 →

Źródła

Twój wynik GAD-2 w kontekście

GAD-2 jest migawką ostatnich dwóch tygodni, nie stałą oceną Twojej zdolności do radzenia sobie z lękiem ani Twojej tożsamości. Objawy lęku silnie reagują na okoliczności — zbliżający się termin, sprawa zdrowotna, kryzys w relacji, presja finansowa, odcinek opieki nad bliskim, nowy lek albo zmiana snu lub używek mogą wyraźnie pchnąć wynik w górę w oknie, w którym akurat wypełniłaś / wypełniłeś przesiew. Naprawdę spokojne dwa tygodnie mogą go pociągnąć w dół. Dwutygodniowe okno przypomnienia, którego używa GAD-2, odziedziczono po GAD-7 i wybrano tak, by zrównoważyć dwie potrzeby: dość długie, by wygładzić pojedynczy trudny dzień, dość krótkie, by wychwycić zmianę, zanim trudny wzorzec się utrwali.

Jedno rozróżnienie warto przypiąć: GAD-2 jest ultrakrótkim krokiem triażowym, nie narzędziem nasilenia. Jego zakres 0–6 jest zbyt ściśnięty, by udźwignąć pasma nasilenia, o których klinicysta będzie chciał rozmawiać (minimalne / łagodne / umiarkowane / ciężkie); to daje GAD-7 na swojej skali 0–21. Czytanie 4 czy 5 na GAD-2 tak, jakby mówiło o nasileniu Twojego lęku, jest błędem kategorialnym — jedyne, co GAD-2 jest skalibrowany powiedzieć, to czy dłuższy GAD-7 (albo rozmowa kliniczna) jest właściwym kolejnym krokiem. Wynik 3 mówi tak; wynik 6 mówi tak tak samo. To GAD-7 jest miejscem stratyfikacji nasilenia.

O progu dodatniego przesiewu: suma 3 lub wyższa to zwalidowany próg Kroenkego z 2007 roku. Metaanaliza Plummera i współpracowników z 2016 roku zebrała badania trafności diagnostycznej z wielu prób w opiece podstawowej i specjalistycznej i potwierdziła próg z łączną czułością około 0,76 i swoistością około 0,81 dla zaburzenia lękowego uogólnionego. Swoistość GAD-2 dla węższych rozpoznań lękowych (zaburzenie paniczne, fobia społeczna, PTSD) jest niższa niż dla lęku uogólnionego — przesiew nie powstał, by różnicować podtypy lęku, co jest kolejnym powodem, dla którego po dodatnim ultrakrótkim przesiewie zwykle następuje rozmowa kliniczna, a nie kategoryczna interpretacja zbudowana na samym GAD-2.

Kiedy powtarzasz GAD-2, zmiana jest mniej informatywna niż zmiana na GAD-7. Dla GAD-2 nie ustalono formalnej minimalnej klinicznie istotnej różnicy (MCID) — Plummer 2016 jej nie wyznaczył i nie ma jej w późniejszej literaturze — co jest część powodu, dla którego do seryjnego pomiaru właściwym narzędziem jest GAD-7 (z ustaloną MCID 4 punktów). Jeśli chcesz śledzić, czy lęk się układa, utrzymuje, czy rośnie, GAD-7 jest lepszym narzędziem; GAD-2 najlepiej traktować jako jednorazowy krok triażowy w momencie, w którym decydujesz, czy zainwestować w dłuższy przesiew albo rozmowę kliniczną.

Jak przynieść wynik do klinicysty

Większość klinicystów opieki podstawowej i zdrowia psychicznego rozpozna GAD-2 od razu — to ultrakrótki przesiew najczęściej wbudowany w elektroniczne systemy dokumentacji, programy medycyny pracy i zintegrowane modele opieki podstawowej. Nie będziesz musiała / musiał tłumaczyć, czym jest narzędzie. Tyle że właściwą rzeczą do przyniesienia na rozmowę zwykle nie jest sam wynik GAD-2 w izolacji; to wynik GAD-2 plus wypełniony GAD-7. Pełny GAD-7 daje klinicyście liczbę 0–21 z pasmami nasilenia, których już używa do decyzji leczniczych; sam GAD-2, z zakresem 0–6, tych decyzji nie wspiera.

Co przynieść:

Sumę GAD-2 (na skali 0–6) i krótką notatkę, że był to dodatni ultrakrótki przesiew przy ≥3
Wynik pełnego GAD-7, jeśli go wypełniłaś / wypełniłeś (suma na skali 0–21 plus pozycje ocenione na 2 lub 3) — klinicyści czytają wzorzec pozycji GAD-7, nie tylko sumę, a dodatkowe pozycje, które obejmuje GAD-7 (trudność z odprężeniem, niepokój ruchowy, drażliwość, lękowe wyczekiwanie, zamartwianie się różnymi sprawami), są klinicznie informatywne
Jak długo lęk o tym natężeniu się utrzymuje (przybliżona ocena w tygodniach lub miesiącach) — czas trwania ma znaczenie dla odróżnienia ostrego lęku reaktywnego od trwalszego wzorca
Co działo się w Twoim życiu w tym samym oknie — zmiana pracy, sprawa zdrowotna, kryzys w relacji, odcinek opieki, presja finansowa, zmiana leku, zmiana kofeiny, alkoholu lub snu — co może mieć udział
Czy zdarzały się epizody paniki — nagłe fale intensywnego cielesnego strachu, kołatanie serca, trudność z oddychaniem, zawroty głowy — i jeśli tak, jak często i czy się nasilają; panika to inny profil lęku i może wymagać odrębnego planowania
Czy pojawiło się albo narosło unikanie — sytuacje lub kontakty, od których się odsuwasz, bo lęk antycypacyjny jest zbyt kosztowny
Czy częścią obrazu są też objawy snu, nastroju albo odczuwanego stresu. Jeśli tak, przyniesienie wyniku PHQ-9 (depresja), AIS (sen) albo PSS-10 (odczuwany stres) na tę samą rozmowę zwykle skraca drogę do użytecznego planu, bo współchorobowość jest częsta przy umiarkowanych lub ciężkich pasmach GAD-7

Dwuzdaniowe otwarcie do użycia bez modyfikacji:

Wypełniłam / wypełniłem GAD-2 w domu i mam wynik [X] na skali 0–6, co jest dodatnim ultrakrótkim przesiewem przy progu ≥3. [Wypełniłam / wypełniłem / Nie wypełniałam / wypełniałem] też pełnego GAD-7 — [jeśli tak: mam wynik Y na skali 0–21; najbardziej dokuczały mi pozycje …]. Chciałabym / chciałbym porozmawiać o tym, co dalej.

Klinicysta zwykle odpowiada bardziej szczegółowym wywiadem (objawy w czterech kategoriach częstości GAD-7, epizody paniki, unikanie, lęk cielesny, sen, codzienne funkcjonowanie), przesiewem różnicowym, którego GAD-2 nie rozdziela (zaburzenie paniczne, fobia społeczna, fobie specyficzne, PTSD, OCD, zaburzenia adaptacyjne), oceną wpływu na codzienność (praca, relacje, podstawowa samoopieka) oraz wykluczeniem przyczyn medycznych lub polekowych (czynność tarczycy, kofeina, stymulanty, leki obkurczające błonę śluzową, niektóre leki przeciwdepresyjne w pierwszych tygodniach). Wytyczne praktyki zwykle zalecają terapię poznawczo-behawioralną jako leczenie pierwszego wyboru przy umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniu lękowym uogólnionym, z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) jako opcją farmakologiczną opartą na dowodach. Stronę z wynikiem można wydrukować albo zapisać jako PDF z menu drukowania przeglądarki — wynik, suma i pozycje zostaną przeniesione.

Jeśli czytasz to z osobą, która zrobiła test

Jeśli jesteś partnerką, partnerem, rodzicem, rodzeństwem albo bliską osobą, która czyta ten wynik razem z osobą, która wypełniła test, ta sekcja jest do Ciebie. Dodatni GAD-2 to sygnał triażowy, nie wyrok — to mała informacja, że dłuższy GAD-7 (albo rozmowa kliniczna) jest właściwym kolejnym krokiem. Najbardziej użyteczne, co możesz zrobić na tym etapie, to pomóc tam dotrzeć, a nie interpretować liczbę 0–6 tak, jakby mówiła o nasileniu tego, co ta osoba niesie. Dwupozycyjny ultrakrótki przesiew nigdy nie był projektowany do takiej interpretacji; to GAD-7 do tego służy, a naturalnym kolejnym krokiem po dodatnim GAD-2 jest zwykle pełna wersja siedmiopozycyjna (dwie minuty) albo wizyta kliniczna.

Trzy rzeczy konsekwentnie pomagają: bycie obok, stabilnie i spokojnie, bez prób rozwiązania lęku; oferowanie praktycznej pomocy z zadaniami, które lęk utrudnił (podwiezienie na wizytę, towarzyszenie przy telefonie, którego ta osoba nie potrafi sama odbyć, ogarnięcie logistyki, która urosła ponad siły); oraz spokojne pytanie, jaki rodzaj wsparcia jest teraz najbardziej pomocny. Lęk nie reaguje na logiczne kontrargumenty — wskazywanie, że obawiany scenariusz jest mało prawdopodobny, albo proszenie o przejrzenie dowodów, daje zwykle kilka sekund ulgi, zanim zamartwianie się odbuduje, i może sprawić, że osoba poczuje się z tym bardziej sama, nie mniej. Celem nie jest przekonanie kogoś do spokojniejszego stanu; celem jest być stabilną, nieaktywującą obecnością, kiedy ta osoba przez to przechodzi.

Trzy rzeczy konsekwentnie nie pomagają: mówienie „uspokój się", „odpręż się" albo „weź głęboki oddech" (sygnalizuje to, że problemem jest lęk, a nie sytuacja, która go wywołuje); porównania do własnego poziomu stresu albo do kogoś, kto sobie poradził (lądują jako umniejszanie, nawet kiedy są pomyślane jako pocieszenie); oraz podpowiedzi „a próbowałaś / próbowałeś" dotyczące aplikacji, suplementów, technik oddechowych albo konkretnych leków, które ta osoba niemal na pewno już rozważała albo wypróbowała. Pomoc, która naprawdę trafia, bywa mniejsza, bardziej konkretna i bardziej obecna niż pomoc, która próbuje naprawić cały obraz.

Jedna sytuacja wymaga konkretnego przygotowania: jeśli bliska osoba miewa napady paniki przy Tobie, najbardziej pożytecznie jest pozostać blisko, mówić cicho i równo i nie prowadzić jej oddechu, chyba że poprosi. Napad paniki osiąga szczyt mniej więcej po dziesięciu minutach i sam ustępuje. Twój widoczny spokój pomaga bardziej niż instrukcje. Jeśli lęk doszedł do punktu, w którym wyraźnie ścieśnia codzienne życie bliskiej osoby — odwoływane wizyty, opuszczana praca, porzucone zobowiązania, wycofanie się z ludzi albo aktywności — pomoc w zaplanowaniu i dotarciu na pierwszą wizytę kliniczną jest jedną z najbardziej konkretnych rzeczy, jakie możesz zrobić. Dotarcie do gabinetu jest często najtrudniejszym pojedynczym krokiem. Jeśli wspomni o myślach o samobójstwie albo samookaleczeniu — w tym biernych myślach, że nie chce tu być, że chciałaby po prostu przestać, albo że innym byłoby lepiej bez niej — to informacja, którą warto potraktować poważnie, a nie odsuwać. Zaproponowanie, żeby zadzwoniła pod 116 123 (Centrum Wsparcia dla Osób w Stanie Kryzysu Psychicznego, 24/7, bezpłatnie, anonimowo), kiedy siedzisz obok, jest konkretnym kolejnym krokiem. Jeśli czuje się niebezpiecznie albo masz wrażenie, że może nie utrzymać się bezpiecznie, właściwa jest izba przyjęć szpitala psychiatrycznego albo 112. Pytanie o myśli samobójcze nie wkłada nikomu tej myśli do głowy; umożliwia rozmowę o czymś, co ta osoba mogła nieść sama.

Inne testy, które warto wypełnić

GAD-2 jest ultrakrótkim krokiem triażowym; naturalnym krokiem potwierdzającym jest pełny, siedmiopozycyjny GAD-7, dlatego przypięto go na górze listy poniżej. Kilka wzorców często współwystępuje z dodatnim GAD-2 i wymaga innej odpowiedzi niż sam lęk uogólniony. Karty poniżej wskazują najbardziej użyteczne dalsze ścieżki.