Test zdrowia psychicznego
Test PHQ-9 — bezpłatna skala depresji online
Dziewięć krótkich pytań o ostatnie dwa tygodnie. Odpowiedzi zostają w Twojej przeglądarce, chyba że samodzielnie zdecydujesz się je wydrukować, zapisać lub udostępnić. Wynik zobaczysz razem z pasmem nasilenia i sugestią dalszych kroków.
Najczęstsze pytania
Czym jest test PHQ-9?
PHQ-9 to dziewięciopozycyjny kwestionariusz samoopisowy autorstwa Spitzera, Kroenkego i Williamsa, służący do przesiewu w kierunku depresji i do oceny nasilenia objawów z ostatnich dwóch tygodni. Jest w domenie publicznej i nie wymaga opłat ani zgód.
Jak punktuje się skalę depresji PHQ-9?
Każda z dziewięciu pozycji jest punktowana od 0 do 3. Suma 0–27 przekłada się na pasma nasilenia: 0–4 brak / minimalne, 5–9 łagodne, 10–14 umiarkowane, 15–19 umiarkowanie ciężkie, 20–27 ciężkie.
Co mierzy dziewiąte pytanie PHQ-9?
Pytanie 9 dotyczy myśli o samouszkodzeniu albo o tym, że lepiej byłoby umrzeć. Jeśli zaznaczyłaś / zaznaczyłeś cokolwiek innego niż „Wcale”, Symptomatik wyświetla na górze wyniku komunikat bezpieczeństwa z numerami pomocowymi.
Czy PHQ-9 to diagnoza depresji?
Nie. PHQ-9 jest narzędziem przesiewowym, nie diagnostycznym. Rozpoznanie depresji i decyzja o leczeniu wymagają oceny klinicysty z pełnym wywiadem i historią objawów.
O tym narzędziu
PHQ-9 opracowali i zwalidowali Kroenke, Spitzer i Williams w 2001 roku, w ramach rodziny Patient Health Questionnaire. Jest jednym z najczęściej używanych narzędzi przesiewowych w kierunku depresji na świecie. Pozycje pytań w tym widgecie to autorskie polskie sformułowania Symptomatika, oparte na konstrukcie PHQ-9 (Kroenke 2001) i odpowiadające temu samemu kryterium depresji wg DSM-5, którego dotyczy każda pozycja oryginału. To wersja przesiewowa do celów edukacyjnych — do zastosowań klinicznych i naukowych należy używać oficjalnego, zwalidowanego polskiego tłumaczenia PHQ-9 (Pfizer Polska).
Przeczytaj pełny przewodnik PHQ-9 →
Źródła
Twój wynik PHQ-9 w kontekście
PHQ-9 jest migawką dwóch tygodni, nie stałą etykietą. Objawy depresji się zmieniają — nie tylko między epizodami, ale i w ich obrębie. Pojedynczy odczyt mówi, gdzie byłaś / byłeś w chwili odpowiadania na te dziewięć pytań; nie mówi, gdzie będziesz za cztery tygodnie ani gdzie byłaś / byłeś pół roku temu.
Przy powtórzonym przesiewie liczy się zmiana, a nie sama liczba. W literaturze klinicznej za minimalną klinicznie istotną różnicę przyjmuje się 5 punktów — to próg, przy którym badacze i klinicyści nazywają poprawę (lub pogorszenie) realnym ruchem, a nie wahnięciem. Różnica trzech albo czterech punktów między dwoma odczytami zwykle mieści się w normalnej zmienności narzędzia i nie jest pewnym dowodem, że coś się przesunęło. Pięć punktów lub więcej w którąkolwiek stronę zasługuje na uwagę.
Narzędzie zostało zaprojektowane do powtarzania co dwa tygodnie w okresie obserwacji — to wystarcza, żeby zebrać prawdziwą zmianę, a jednocześnie nie przeoczyć pogorszenia. Jeden gorszy dzień pod koniec dwutygodniowego okna potrafi pociągnąć wynik w górę; jeden wyjątkowo dobry tydzień nie odwraca wzorca, który układał się przez miesiące. Ta asymetria jest powodem, żeby śledzić wynik przez kilka odczytów, a nie podejmować decyzji na jednej liczbie. Jeśli widzisz się z klinicystą, on zwykle patrzy na trend kilku administracji, a nie na pojedynczy wynik jako rozstrzygający.
Jak przynieść wynik do klinicysty
PHQ-9 powstał właśnie po to — żeby wręczyć klinicyście ustrukturyzowaną migawkę, którą już potrafi odczytać. Nie musisz tłumaczyć, czym to jest. Lekarz rodzinny, pielęgniarka, psychoterapeuta albo psychiatra rozpozna wynik od razu i będzie wiedział, które pozycje na niego pracowały.
Co przynieść:
- Sumę punktów (liczbę z Twojego wyniku powyżej)
- Pozycje ocenione na 2 (ponad połowę dni) lub 3 (niemal codziennie) — wzorzec mówi klinicyście więcej niż sama suma
- Jak długo objawy o tym natężeniu się utrzymują (przybliżona ocena w tygodniach lub miesiącach)
- Wszelkie leki, używki albo zmiany medyczne, które zaczęły się mniej więcej w tym samym oknie
Otwierające zdanie do użycia bez modyfikacji:
Wypełniłam / wypełniłem PHQ-9 w domu i mam wynik [X]. Najbardziej dokuczały mi pozycje [numery albo krótki opis]. Chciałabym / chciałbym porozmawiać o tym, co dalej.
Większość klinicystów odpowiada przejściem przez pozycje, pytaniem o czas trwania, funkcjonowanie (praca, sen, relacje) i bezpieczeństwo. Jeśli wizyta jest krótka, pytanie wprost, czy klinicysta woli leczyć, obserwować czy skierować dalej, prowadzi do decyzji szybciej niż otwarte pytania.
Stronę z wynikiem można wydrukować albo zapisać jako PDF z menu drukowania przeglądarki — wynik, suma i pozycje zostaną przeniesione.
Jeśli czytasz to z osobą, która zrobiła test
Jeśli jesteś partnerką, partnerem, rodzicem albo bliską osobą, która siedzi tu razem z osobą, która wypełniła test, ta sekcja jest do Ciebie. Najbardziej pożyteczne, co możesz teraz zrobić, to nie interpretować wyniku za nią. Zapytaj, czego potrzebuje — informacji, towarzystwa, pomocy z zadzwonieniem dokądś czy po prostu obecności obok. Osoby w trudnym okresie często potrzebują, żeby otoczenie szło za nimi, a nie przed.
Trzy rzeczy konsekwentnie pomagają — według osób, które przeszły przez epizody depresyjne: pojawianie się przy wizytach (choćby w roli kierowcy), załatwianie spraw, które się spiętrzyły (posiłek, formularz, telefon, którego nie udaje się odbyć), oraz bycie obok w momentach, kiedy energia bliskiej osoby jest najniższa — bo właśnie wtedy wielu wspierających się wycofuje, bo nie wie, co powiedzieć. Nie musisz powiedzieć właściwej rzeczy. Sama obecność robi robotę.
Trzy rzeczy konsekwentnie nie pomagają: niezamawiane porady, porównania do własnych albo cudzych doświadczeń oraz pytania zaczynające się od „a próbowałaś / próbowałeś”. Depresja nie jest problemem, nad którym za mało się myślało. Osoba, która wypełniła ten przesiew, prawie na pewno myślała o tym wystarczająco dużo. To, czego potrzebuje od Ciebie, to obecność i praktyczna pomoc, a nie nowy kąt patrzenia.
Jedna sytuacja wymaga, żebyś działała / działał, a nie czekała / czekał: jeśli pytanie 9 — myśli o samouszkodzeniu albo o tym, że lepiej byłoby umrzeć — pojawiło się w wyniku, rozmowa o bezpieczeństwie należy do Ciebie, spokojna i wprost. Zapytaj wprost, czy bliska osoba myślała o tym, żeby zrobić sobie krzywdę. Słuchaj bez prób wyperswadowania tego, co czuje. Jeśli odpowiedź jest tak, pomóż skontaktować się z klinicystą lub linią kryzysową dziś. Pytanie wprost nie podsuwa pomysłu; daje przyzwolenie na szczerą odpowiedź.
Inne testy, które warto wypełnić
Niektóre objawy chodzą parami; jeśli sama depresja nie zamyka obrazu, te przesiewy pomogą go dopełnić.