Serce i ryzyko metaboliczne

Cholesterol LDL wyliczany: kalkulator

Wylicz cholesterol LDL z cholesterolu całkowitego, HDL i triglicerydów wzorem NIH (Sampsona), porównaj wynik ze starszym wzorem Friedewalda i zobacz, jak wypada w typowych przedziałach LDL.

Cholesterol całkowitymg/dlCholesterol HDLmg/dlTriglicerydy (trójglicerydy, TG)mg/dlWzór NIH sprawdzono do 800 mg/dl. Wynik wzoru Friedewalda pokazujemy tylko do 400 mg/dl.

Wpisz swoje dane powyżej, aby zobaczyć wynik i jego interpretację.

Co to jest cholesterol LDL wyliczany?

Na wielu wynikach lipidogramu cholesterol LDL jest wyliczany z trzech zmierzonych wartości: cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL i triglicerydów. Stąd dopisek „wyliczany” lub „obliczony” przy LDL. Istnieje też bezpośredni pomiar LDL, ale jest droższy, więc wyliczanie pozostaje częstą praktyką. Laboratoria różnią się wzorem, którego używają, i nie należy z góry zakładać, że to wzór Friedewalda. Nazwa wzoru bywa podana na wydruku lub w opisie badania, więc warto ją sprawdzić, zanim porównasz wyniki z różnych laboratoriów.

Cholesterol LDL wyliczany: norma

Kalkulator przypisuje wynik do przedziałów amerykańskiej klasyfikacji NCEP ATP III: poniżej 100 mg/dl optymalny, 100-129 bliski optymalnego, 130-159 graniczny, 160-189 wysoki, od 190 bardzo wysoki. W Europie, także w Polsce, lekarze zwykle korzystają z wytycznych ESC/EAS, w których docelowe LDL ustala się indywidualnie według ryzyka sercowo-naczyniowego: im wyższe ryzyko, tym niższy cel. Wartość referencyjna na wydruku laboratorium nie uwzględnia Twojego ryzyka, dlatego Twój cel ustala lekarz.

Przedziały cholesterolu LDL (NCEP ATP III) stosowane w kalkulatorze.
Cholesterol LDL (mg/dl)	Kategoria
Poniżej 100	Optymalny
100-129	Bliski optymalnego
130-159	Graniczny
160-189	Wysoki
190 i więcej	Bardzo wysoki

Wzór Friedewalda i wzór NIH: jak wylicza się LDL

Wzór Friedewalda (1972) to LDL = cholesterol całkowity - HDL - TG/5. Człon TG/5 szacuje cholesterol frakcji VLDL i to on odpowiada za większość błędu, bo proporcja cholesterolu do triglicerydów w VLDL różni się między ludźmi. Wzór NIH (Sampson i wsp., 2020) zastępuje ten stały dzielnik członem zależnym od triglicerydów i cholesterolu nie-HDL: LDL = TC/0,948 - HDL/0,971 - (TG/8,56 + TG × nie-HDL/2140 - TG²/16100) - 9,44. W porównaniu z metodą referencyjną jego typowy błąd wyniósł 15,2 mg/dl wobec 32 mg/dl dla wzoru Friedewalda, a przy triglicerydach do 800 mg/dl działa mniej więcej tak dobrze jak Friedewald poniżej 400.

Dwa wzory pokazywane w kalkulatorze (wartości w mg/dl).
	Wzór NIH (Sampson 2020)	Wzór Friedewalda (1972)
Dane wejściowe	Cholesterol całkowity, HDL, triglicerydy	Cholesterol całkowity, HDL, triglicerydy
Granica triglicerydów	Do 800 mg/dl	Do 400 mg/dl
Typowy błąd wobec metody referencyjnej (RMSE)	15,2 mg/dl	32 mg/dl
Przy niskim LDL	Mniej błędnych klasyfikacji	Zaniża wynik

Badanie na czczo, wysokie triglicerydy i inne zastrzeżenia

Większość wytycznych dopuszcza dziś pierwsze badanie lipidogramu bez bycia na czczo. Autorzy wzoru NIH stwierdzili, że jego dokładność nie zależy od tego, czy próbkę pobrano na czczo, co ma znaczenie, bo triglicerydy wchodzą do każdego wzoru na LDL. Przy bardzo wysokich triglicerydach laboratorium może nie podać LDL wyliczanego albo oznaczyć go bezpośrednio. Kalkulator ukrywa wynik Friedewalda powyżej 400 mg/dl i nie podaje wyniku powyżej 800 mg/dl, czyli poza zakresem, w którym sprawdzono wzór NIH. Jeśli lekarz lub laboratorium zaleciło badanie na czczo, trzymaj się tego zalecenia.

Najczęstsze pytania

Jaka jest norma cholesterolu LDL wyliczanego?

W klasyfikacji NCEP ATP III LDL poniżej 100 mg/dl to przedział optymalny, a 100-129 mg/dl bliski optymalnego. Według wytycznych europejskich ESC/EAS cel zależy od Twojego ryzyka sercowo-naczyniowego, więc Twój cel ustala lekarz po ocenie ryzyka.

Czym różni się LDL wyliczany od LDL mierzonego bezpośrednio?

LDL wyliczany to wynik wzoru opartego na cholesterolu całkowitym, HDL i triglicerydach. LDL bezpośredni to osobny, droższy pomiar. Przy bardzo wysokich triglicerydach laboratorium może wykonać pomiar bezpośredni zamiast wyliczenia.

Na czym polega wzór Friedewalda?

Wzór Friedewalda z 1972 roku liczy LDL jako cholesterol całkowity minus HDL minus triglicerydy podzielone przez 5 (w mg/dl). Przez dziesięciolecia był standardem. Traci wiarygodność przy triglicerydach powyżej 400 mg/dl i zaniża LDL, gdy LDL jest niski.

Dlaczego wynik z kalkulatora różni się od wyniku z laboratorium?

Najczęściej dlatego, że laboratorium używa innego wzoru. Kalkulator pokazuje wzór NIH jako wynik główny i wzór Friedewalda obok, więc porównaj swój wydruk z wynikiem tego samego wzoru. Drobne różnice mogą też wynikać z zaokrągleń.

Czy stosunek HDL do LDL też można tu policzyć?

Ten kalkulator podaje LDL i cholesterol nie-HDL. Stosunek cholesterolu całkowitego do HDL obliczysz w osobnym kalkulatorze wskaźnika cholesterolu.